آشنایی با بورس‌های انرژی جهان

Image result for energy exchange market

 
 
 
 
 
 
 
 
 
برق، آب و گاز از جمله مایحتاج زندگی بشر هستند که به مرور زمان و با شکل گرفتن جوامع متمدن، نه‌تنها جایگاه خود را ازدست ندادند، بلکه به شاخه‌های مختلفی تقسیم شده‌اند.
به گزارش سنا، تشکیل بورس‌های انرژی، نفت، گاز و برق را می‌توان ازجمله خلاقیت‌های تحسین‌برانگیز بشر شمرد که کشورهای نروژ، آلمان، اتریش، هند و مجارستان، ازجمله نامداران این قبیل بازارها به شمار می‌روند.در این گزارش بر آن شدیم که همزمان با افتتاح بورس انرژی در ایران، دیگر بازارهای جهان که در این زمینه فعال هستند را معرفی کنیم:
 

 بورس‌های انرژی نروژ

Image result for Nordpool spot

نروژ یکی از بهترین و مرغوب‌ترین چاه‌های نفت دنیا را در اختیار دارد. به دلیل وجود ذخایر بزرگ نفت و گاز طبیعی در نروژ، دریای شمال تحت‏الشعاع فرآورده‏های نفتی و صنایع وابسته به آن است. نفت و گاز طبیعی بیش از یک سوم درآمدهای صادراتی نروژ را تامین می‏کند، اما خصوصیتی که اقتصاد نروژ را متمایز کرده، وجود دو بورس انرژی در این کشور است؛ بورس Nordpool spot که به معاملات نقدی برق می‌پردازد و بورس کالایی NASDAQ OMX اروپا که به معاملات عادی انرژی مشغول است. براساس اطلاعات سایت رسمی بورس نقدی این کشور،  Nordpool spot، این نهاد پیشرو بازار انرژی در دنیاست. سهام ۳۷۰شرکت از۲۰ کشور مختلف دنیا در این بورس دادوستد می‌شوند و بازاری است که تحت لیسانس هیات‌مدیره آب و انرژی و وزارت نفت و انرژی نروژ قرار دارد.

 

بورس کالای نزدک او ام اکس اروپا

Image result for nasdaq omx logo

نزدک او ام اکس اوسلو که همان نزدک او ام اکس اروپا نامیده می‌شود، بورس انرژی کشورهای نروژ، دانمارک، سوئد و فنلاند است که تا قبل از اول نوامبر سال ۲۰۱۰ میلادی، تنها به نام نوردپول معروف بود.
تاریخچه پیدایش این بازار به سال ۱۹۹۱ بازمی‌گردد، که پارلمان نروژ در مشورتی، تاسیس این بازار را جزو ضرورت‌های اقتصاد کشور دانست. در سال ۱۹۹۶ دو کشور سوئد و نروژ بازار نوردپول را برای دادوستد معاملات برق راه‌اندازی کردند. هر‌یک از این کشورها ۵۰درصد از سهام نوردپول را دارا بودند، در حالی که در سال ۱۹۹۸ فنلاند به این بازار پیوست و دانمارک غربی نیز در سال ۱۹۹۹ وارد این بورس شد؛ پس از آن دانمارک شرقی در سال ۲۰۰۰ ورود خود را به این بازار اعلام کرد.

 

بورس انرژی اروپا

Image result for EEX Gmbh

بورس انرژی اروپا، یکی از بازارهای پیشتاز انرژی در اروپای مرکزی به شمار می‌رود که در شهر لایپزیگ در شرق آلمان قرار دارد و از ادغام دو بورس انرژی لایپزیگ و بورس انرژی اروپا تشکیل شده است. این نهاد دارای پلتفرم معاملاتی برق، گاز طبیعی و گاز دی‌اکسید کربن و زغال سنگ است و مالک ۵۰درصد از بورس نقدی انرژی اروپاست.

 

بورس نقدی انرژی اروپا

Image result for Powernext

این بازار نقدی توسط بورس انرژی اروپا و بورس Powernext فرانسه تاسیس شد و در واقع جزئی از بورس انرژی اروپا محسوب می‌شود که معلاملات نقدی و کوتاه‌مدت بازار آلمان، اتریش، فرانسه و سوئیس در آن صورت می‌پذیرد. این بورس در پاریس قرار دارد و دارای زیرمجموعه‌ای به نام بازار اوراق مشتقه EEX Gmbh است که اوراق مشتفه انرژی بازار فرانسه و آلمان در آن به صورت جداگانه معامله می‌شود.

 

 بورس انرژی اتریش

Image result for austria energy exchange

بورس انرژی اتریش در ۸ فوریه سال ۲۰۰۱ وارد عرصه معاملات شد و در ۲۱ مارچ ۲۰۰۲ توانست با معاملات روزرأس برق، فعالیت خود را آغاز کند. معاملات روزرأس در این بازار بدین گونه است که معامله بین خریدار و فروشنده برای ارسال برق در روز آتی صورت می‌گیرد و قیمت، مشخص و معامله انجام شده است. این بود که
 از مارس سال ۲۰۰۲ به بعد این بازار توانست به اصلی‌ترین پلتفرم معاملاتی انرژی در مرکز اروپا تبدیل شود. این بازار یکی از بازارهای لیبرال انرژی در اروپا به شمار می‌رود و همانند دیگر بورس‌ها، شامل بازار برق نقدی است.

 

 بورس انرژی هند

بورس انرژی هند به عنوان بورس اتوماتیک برق مجوز فعالیت خود را از کمیته نظارتی مرکزی برق در ۹ ژوئن سال ۲۰۰۸ میلادی دریافت کرد و در سال بعد رکورد ۳۷/۴میلیون حجم معاملات را به ثبت رساند؛ در همان سال قیمت برق نیز به رکورد ۱۳ پایزا بر کیلووات ساعت رسید.