دستورالعمل پذیرش کالا و اوراق بهادار مبتنی بر کالا در بورس انرژی

مصوب مورخ 29/07/1391 هیئت مدیرۀ سازمان بورس و اوراق بهادار (شامل 53 ماده و 26 تبصره)

 

فصل اول- کلیات

 

بخش اول: تعاريف

  1. اصطلاحات و واژه‌هاي تعريف‌ شده در مادۀ يك قانون بازار اوراق بهادار و اساسنامة بورس با همان تعاريف در اين دستورالعمل به‌كار رفته‌است. ساير اصطلاحات به شرح زير تعريف مي‌شوند:
  1. امیدنامه: مجموعۀ اطلاعاتی است که بورس ملزم است در زمان درج نام یک کالا یا اوراق بهادار مبتنی بر کالا در فهرست نرخ‌های بورس، جهت اطلاع عموم در سایت رسمی خود منتشر نماید. فرم نمونۀ این گزارش به تصویب هیئت مدیرۀ بورس می‌رسد.
  2. پذیرش: تطبیق کالا یا اوراق بهادار مبتنی بر کالا با شرایط مندرج در این دستورالعمل و پذیرش عرضه کننده کالا جهت درج آن در فهرست نرخ‌های بورس و فراهم شدن امکان معامله آن در بورس است.
  3. تعليق پذيرش: توقف موقت معاملات کالای یک عرضه کننده یا اوراق بهادار مبتنی بر کالای درج شده در فهرست نرخ‌های بورس ناشی از نقض مفاد این دستورالعمل است.
  4. دارائی پایه: دارائی موضوع اوراق بهادار مبتنی بر کالا است.
  5. عرضه‌کننده: شخصی است که کالای وی در فهرست نرخ‌های بورس درج شده است.
  6. فرم تطابق کالا: فرمی‌است که بر اساس فرم نمونه بورس، جهت تطبیق مشخصات و استاندارد  کالای مشابه با مشخصات و استاندارد یکی از کالاهای پذیرفته شده پس از تایید توسط مشاور پذیرش، به بورس ارائه می‌شود.
  7. کالای مشابه: کالای منطبق بر مشخصات واستاندارد یکی از کالاهای پذیرش شده در بورس با تولیدکننده متفاوت است.
  8. کالای خارج از گونه (Off-grade) : کالائی است که مشخصات اصلی آن منطبق بر يکی از کالاهای پذيرفته شده در بورس می باشد ليکن يک يا چند مشخصه آن با کالای اصلی متفاوت است به گونه ای که تفاوت مزبور موجب تغيير در ماهيت ، نوع يا کاربرد آن نمی شود .
  9.  کمیته عرضه: کمیته‌ای است که به شرح  مادۀ 21 این دستورالعمل تشکیل می‌گردد و وظایف مندرج در این دستورالعمل را ایفا می نماید.
  10. لغو پذيرش: حذف قطعی کالای یک عرضه کننده یا اوراق بهادار مبتنی بر کالا از فهرست نرخ‌های بورس است.
  11. متقاضي: شخصی است كه تقاضاي پذيرش کالا را به بورس ارائه مي‌كند.
  12. مشاور پذیرش: شخصی است که به عنوان رابط متقاضی و بورس، تمام یا بخشی از وظایف متقاضی در فرآیند پذیرش، درج و یا عرضه را به نمایندگی از طرف وی انجام می‌دهد.
  13. هیئت پذيرش: هیئتي است که به شرح مادۀ 2 این دستورالعمل تشکیل می‌گردد و وظایف مندرج در این دستورالعمل را ایفا می‌نماید.
  14. کالای تک محموله‌ای: کالایی است که تداوم عرضه ندارد و صرفاً در بازار فرعی عرضه می‌شود.
  15. کالای اصلی: کالای عرضه‌ کننده ای است که توسط هیئت پذیرش و بر اساس این دستورالعمل پذیرش شده و کالای مشابه با آن تطابق می‌یابد.
  16. بیانیه عرضه: مجموعه اطلاعاتی است که متقاضی عرضه کالا در بازار فرعی ملزم است در اختیار بورس قراردهد تا قبل از عرضة کالا، جهت اطلاع عموم از طریق سایت رسمی بورس منتشر گردد. فرم نمونة بیانیۀ عرضه به تصویب هیئت مدیره بورس می‌رسد.

 

بخش دوم: هیئت پذیرش

  1. هیئت پذيرش داراي پنج عضو و يك دبير به شرح زير است:
  1. رئیس هیئت مدیرۀ سازمان یا یکی از اعضای هیئت مدیره سازمان به نمایندگی از رئیس هیئت مدیره سازمان؛
  2. رئیس هیئت مدیرۀ بورس یا یکی از اعضای هیئت مدیره بورس به نمایندگی از رئیس هیئت مدیره بورس؛
  3. یک نفر خبرۀ مالی آشنا به صنعت، به پیشنهاد هیئت مدیرۀ کانون کارگزاران بورس و اوراق بهادار و تأیید هیئت مدیرۀ سازمان؛
  4. يك نفر خبرۀ مالی آشنا به صنعت، به انتخاب هیئت مدیره سازمان؛
  5. يك نفر خبرۀ مالی آشنا به صنعت، به انتخاب هیئت مدیره بورس؛
  6. مدیرعامل بورس، به عنوان دبير هیئت پذيرش و بدون حق رأی يا يكي از مديران بورس به نمايندگي وي.

تبصرۀ (1): رئیس هيئت‌مديره سازمان، رئيس هيئت پذيرش خواهد بود.

تبصرۀ (2): مدت عضویت اشخاص بندهای 3 تا 5 این ماده یک دوره دو ساله می‌باشد. انتخاب این اشخاص حداکثر تا 3 دورۀ متوالی بلامانع است.

تبصرۀ (3): اشخاص موضوع بندهای 4 و 5 این ماده، پیش از پایان دورۀ تصدی به تشخیص مقام انتخاب کننده و شخص موضوع بند 3 این ماده پیش از پایان دورۀ تصدی، بنا به تشخیص مقام پیشنهاد کننده یا سازمان، با رعایت تشریفات مقرر در بند 3 این ماده قابل تغییر خواهند بود.

تبصرۀ (4): هیئت پذيرش مي‌تواند در صورت لزوم از سایر كارشناسان و مدیران متقاضي براي حضور در جلسات دعوت كند. این اشخاص حق رأی نخواهند داشت.

  1. جلسات هیئت پذیرش با حضور حداقل سه عضو، که رئیس سازمان یا نماینده وی یکی از آنهاست، رسمیت می‌یابد. تصمیمات هیئت پذیرش با رأی موافق حداقل سه نفر، که یکی از آنها باید رئیس سازمان یا نمایندۀ وی باشد، معتبر خواهد بود.

 

بخش سوم : بازارها

  1. بورس انرژی دارای سه بازار فیزیکی، مشتقه و فرعی می باشد. بازار فیزیکی شامل سه تابلوی برق، نفت و گاز، و تابلوی سایر حامل‌های انرژی و بازار مشتقه شامل سه تابلوی  قرارداد سلف موازی استاندارد، قرارداد آتی و قرارداد اختیار معامله می باشد.

تبصره1: ایجاد بازارها و تابلوهای جدید با پیشنهاد بورس و تصویب هیئت مدیرۀ سازمان امکان‌پذیر است.

تبصره2: بورس می‌تواند برای هریک از بازارها و تابلوها علاوه بر رینگ داخلی، با رعایت مقررات رینگ بین‌المللی نیز راه‌اندازی نماید.

 

 

 

فصل دوم- پذیرش کالا در بازار فیزیکی

 

بخش اول: مشاور پذیرش

 

  1. درخواست‌ پذیرش کالا، به همراه مدارک و مستندات موضوع مادۀ 8 این دستورالعمل، باید توسط مشاور پذیرش به بورس ارائه شده و پس از احراز کامل بودن مدارک در بورس ثبت شوند.
  2. مشاور پذیرش از میان اشخاص حقوقی دارای مجوز و شرکت‌های تأمین سرمایه انتخاب می‌شود.
  3. وظایف و مسئولیت‌های مشاور پذیرش به شرح ذیل است:
  1. ارائة مشاوره به متقاضی درخصوص فرایند پذیرش و عرضه کالا؛
  2. سنجش میزان آمادگی متقاضی برای پذیرش؛
  3. ارائة مدارک و اطلاعات درخواستی به بورس به نمایندگی متقاضی در فرآیند پذیرش؛
  4. کنترل رعایت مقررات پذیرش توسط متقاضی در فرآیند پذیرش؛

تبصرۀ (1): مشاور پذیرش باید کلیۀ مدارک، اسناد و اطلاعات ارائه شده توسط متقاضی را بررسی و تأیید نماید که مدارک کامل بوده و به امضای صاحبان امضای مجاز رسیده و ممهور به مهر متقاضی است.

تبصرة (2): روابط مشاور پذيرش و متقاضی و حدود وظايف و مسئوليت‌هاي هريك در قرارداد في‌مابين كه در چارچوب نمونه مصوب هیئت مدیرۀ بورس تنظيم مي‌شود، پيش‌بيني شده و يك نسخه از آن به بورس ارسال مي‌شود.

تبصره(3): بورس بر حسن انجام وظایف مشاورین پذیرش نظارت داشته و موارد عدم رعایت وظایف و مسئولیت ها را حسب مورد به سازمان گزارش می نماید.

 

 

بخش دوم : فرایند پذیرش کالای اصلی در بازار فیزیکی

 

  1. فرم درخواست پذیرش به همراه مدارك ذیل به بورس ارائه می‌شود:

1) پرسشنامه پذیرش،

2) امیدنامه،

3) فرم شناسه کالا،

4) کپی برابر اصل گواهی استاندارد کالا،

5) رسید پرداخت حق پذیرش،

6) تعهد نامه شرکت تولیدکننده مبنی بر فراهم‌نمودن شرایط جهت بازدید از خط تولید و انبارها حسب درخواست هیئت پذیرش یا بورس،

7) اصل یا کپی برابر اصل اسناد زیر در خصوص کالاهای وارداتی:

7-1) جهت کالاهای وارداتی که به صورت نقدی عرضه می‌شوند و در زمان ارائه درخواست پذیرش ترخیص شده یا در شرف ترخیص می‌باشند:

الف) برگ سبز گمرکی

ب) گواهی بازرسی مبدا یا مقصد حسب درخواست بورس

ج) قبض انبار برای کالاهایی که از گمرکات ترخیص و به انبارهای داخلی حمل شده‌اند

7-2) جهت کالاهای وارداتی که به صورت سلف عرضه می‌شوند و در زمان ارائه درخواست پذیرش ترخیص نشده‌اند :

 الف) پروفرمای کالای وارداتی

 ب) گواهی کیفیت صادر شده توسط تولید کننده به همراه تعهدنامه واردکننده مبنی بر تحویل کالا بر اساس گواهی کیفیت ارائه شده

 ج) تعهدنامه واردکننده مبنی بر ارائه مستندات بند (7-1) این ماده به بورس پس از ترخیص و قبل از تحویل کالا به مشتری

8) تائیدیه مراجع ذیصلاح در خصوص کالاهائی که مشمول رعايت ضوابط خاص يا اخذ مجوزهاي قانوني باشد،

9) ساير اطلاعات مهم به تشخیص متقاضی یا درخواست بورس یا هیئت پذیرش.

 

تبصره : درخصوص کالاهایی که مشمول استاندارد اجباری نمی‌باشند، متقاضیان باید گواهی کنترل کیفیت از آزمایشگاه‌های مورد تائید موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ارائه نمایند. در مواردی که ارائة این گواهی از سوی مؤسسة استاندارد و تحقیقات صنعتی ممکن نباشد، ارائة گواهی آزمایشگاه مورد تأیید بورس الزامی است.

 

بخش سوم : شرایط پذیرش و تداوم پذیرش کالای اصلی در بازار فیزیکی

 

  1. جهت پذیرش کالای اصلی بايد حداقل شرايط زير احراز گردد:

1) متقاضی باید سابقه فعالیت قابل اتکاء در بازار کالای مورد پذیرش داشته باشد و همچنين چشم‌انداز روشني از تداوم فعاليت متقاضی وجود داشته باشد.

2) میزان عرضه کالا توسط متقاضی به گونه‌ای باشد که امکان کشف عادلانه قیمت را در بورس فراهم آورد.

3) کالا نباید مشمول محدودیت‌هایی از جمله محدودیت قیمت‌گذاری قانونی و انحصار در عرضه یا تقاضا باشد که مانع از کشف عادلانه قیمت کالا گردد.

  1. هیئت پذیرش در زمان پذیرش هر کالا، حداقل عرضه سالانه و حداقل درصد عرضه در بورس از کل تولید سالانه برای تولیدکنندگان و از کل واردات سالانه برای وارد کنندگان را مشخص می‌کند.

تبصره: تغییر حداقل‌های موضوع این ماده به پیشنهاد بورس و تایید هیئت پذیرش امکان پذیر است.

  1. عرضه کننده کالا در بورس، موظف است مقررات مربوطه از جمله الزامات اين دستورالعمل و ضوابط مربوط در خصوص افشای اطلاعات عرضه کالا را رعایت نماید.

   تبصره: ضوابط افشای اطلاعات عرضه کالا به پیشنهاد هیئت مدیره بورس به تصویب هیئت مدیرۀ سازمان خواهد رسید.

 

بخش چهارم : بررسی درخواست پذیرش کالای اصلی در بازار فیزیکی

  1. بورس حداکثر ظرف 30 روز پس از تاریخ ثبت درخواست، گزارش کارشناسی خود درخصوص شرایط پذیرش را به انضمام مستندات مربوط به هیئت پذیرش ارسال می‌نماید. چارچوب گزارش کارشناسی مزبور، به پیشنهاد بورس و تصویب هیئت پذیرش تعیین می‌شود.

تبصره: ثبت درخواست پذیرش موضوع این ماده منوط به تکمیل بودن اطلاعات، مدارک و مستندات به تشخیص بورس می باشد.

  1. هیئت پذيرش حداكثر ظرف 30 روز پس از دریافت گزارش و مستندات مربوط از بورس، نظر كتبي خود را با ذکر دلایل مبني بر تأیید يا رد پذيرش کالا، از طريق بورس به متقاضي اعلام مي‌كند. در صورت رد درخواست، متقاضی می‌تواند مراتب اعتراض خود را حداکثر ظرف مدت 10 روز پس از ابلاغ تصمیم هیئت پذیرش، به دبیرخانۀ سازمان اعلام  نماید. رأی هیئت مدیرۀ سازمان در ‌خصوص بررسی مجدد موضوع یا تأیید نظر هیئت پذیرش، برای متقاضی، هیئت پذیرش و بورس لازم الاجراست.
  2. در صورتی که هیئت مدیرۀ سازمان اعتراض متقاضی را موجه تشخیص دهد، درخواست متقاضی باید در اولین جلسه هیئت پذیرش مجدداً طرح ‌گردد.
  3. در صورتی که درخواست متقاضی رد شود و به آن اعتراض ننماید یا پس از اجرای رأی تجدید‌نظر هیئت مدیرۀ سازمان، در هیئت پذیرش رد گردد، طرح مجدد درخواست متقاضی در هیئت پذیرش حداقل پس از شش ماه و انجام مجدد کلیۀ مراحل و پرداخت حق پذیرش، امکان‌پذیر خواهد بود.
  4. درج نام کالای پذیرفته شده در فهرست نرخ‌های بورس، منوط به احراز تمامی موارد تعیین شده توسط هیئت پذیرش می‌باشد.
  5. در صورت عدم عرضه کالای یک عرضه کننده در بورس ظرف مدت 6 ماه از درج آن در فهرست نرخ‌های بورس، پذیرش آن در بورس لغو گردیده و پذیرش مجدد آن منوط به طی فرایند پذیرش خواهد بود.
  6. بورس پس از پذیرش کالا در هیئت پذیرش یا کمیته عرضه حسب مورد اقدام به اعلام موضوع به مشاور پذیرش و شرکت سپرده‌گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه نموده و اطلاعات کالا را در سامانه معاملاتی ثبت می‌نماید.

 

بخش پنجم: پذیرش کالاهای مشابه در بازار  فیزیکی

  1. جهت بررسی پذیرش کالاهای مشابه، مشاور پذيرش بايد مدارک و مستندات پذيرش را به شرح زير به بورس ارائه نمايد.               

 الف) جهت کالاهای داخلی، کليه مدارک و اطلاعات موضوع مادۀ 8 اين دستورالعمل و فرم تطابق کالا        

 ب) جهت کالاهای وارداتی مدارک و اطلاعات موضوع بندهای 7، 8 و 9 مادۀ 8 اين دستورالعمل و فرم                     تطابق کالا.

  1. درخواست پذیرش کالاهای مشابه و پذيرش عرضه کنندۀ آن در کميته عرضه مورد بررسی قرار می‌گيرد. کميته عرضه موافقت يا عدم موافقت با پذیرش را ظرف مدت حداکثر 7 روز کاری پس از تکميل مدارک ، به مشاور پذيرش ابلاغ می‌نمايد .
  2. کميته عرضه دارای 3 عضو و يک دبير به شرح زير می‌باشد:
  1. يک عضو هيئت مديره بورس با تاييد هيئت مديره بورس؛
  2. مديرعامل بورس؛
  3. يک نفر خبره صنعت به پيشنهاد مديرعامل بورس و تاييد هيئت مديره بورس؛
  4. مدير پذيرش بورس به عنوان دبير کميته و بدون حق رأی.

تبصره: جلسات کميته با حضور اکثريت اعضاء رسميت مي‌يابد و  تصميم گيري با موافقت حداقل 2 عضو حاضر صورت مي‌پذيرد.

  1. کميته عرضه مکلف است جهت پذیرش کالاهای مشابه شرائط زير را احراز نمايد:

1) متقاضي بايد سابقه فعاليت قابل اتکاء در بازار کالاي مورد پذيرش داشته باشد.

2) کالا نبايد مشمول محدوديت‌هايي از جمله محدوديت قيمت‌گذاري قانوني و انحصار در عرضه يا تقاضا باشد.

3) مشخصات و استاندارد کالاهای مشابه با مشخصات و استاندارد کالای اصلی پذيرفته شده مطابقت داشته باشد.

  1. کميته عرضه در زمان موافقت با پذیرش هر کالای مشابه و عرضه کنندۀ آن، حداقل عرضه سالانه و حداقل درصد عرضه در بورس از کل توليد سالانه برای توليدکنندگان و از کل واردات کالا برای وارد کنندگان را مشخص می‌کند.
  2. در صورت موافقت کمیتۀ عرضه با درج و عرضۀ کالای مشابه، بورس موظف است امیدنامۀ مربوط به عرضه‌کنندۀ کالای پذیرش شده را به سازمان ارسال نماید. در صورتی که سازمان ظرف 3 روز کاری نظر خود را مبنی بر عدم عرضه به بورس اعلام نکند بورس می‌تواند نسبت به انتشار عمومی امیدنامه اقدام نماید. بورس موظف است حداقل سه روز قبل از عرضه، امیدنامۀ مذکور را جهت اطلاع عموم از طریق سایت رسمی بورس منتشر نماید.

تبصرۀ1: کليه مدارک و مستنداتي که در جريان بررسي عرضه کالاي مشابه و پذيرش عرضه‌کننده آن به بورس ارائه مي‌گردد، بايد مستقلاً در سوابق بورس نگهداري شده و حسب درخواست سازمان بلافاصله ارائه گردد.

 تبصرۀ2 :در صورتيکه سازمان تشخيص دهد که در جريان بررسی و موافقت با پذیرش کالای مشابه يا نحوه و ميزان اطلاعات ارائه شده، مقررات رعايت نشده است، می تواند از عرضه کالای مشابه جلوگيری نمايد.

 

فصل سوم- پذیرش کالا در بازار فرعی

 

  1. کالاهای خارج از گونه و تک محموله ای در بازار فرعی پذیرش و عرضه می گردند.
  2. برای پذیرش کالا در بازار فرعی، آن کالا باید حداقل دارای شرایط زیر باشد:
  1. مقدار و مشخصات کالا به گونه‌ای باشد که امکان کشف عادلانه قیمت را در بورس فراهم آورد.
  2. ممنوعیت یا محدودیت قانونی برای نقل و انتقال کالا وجود نداشته باشد،
  3. کالای مذکور در سایر بازارهای بورس پذیرفته نشده باشد.
  4. کالا دارای مشخصات فیزیکی و یا شیمیایی قابل احراز بوده و امکان تطبیق کیفیت کالا با شرایط اعلامی در بیانیه عرضه برای بورس و خریداران وجود داشته باشد.
  5. عرضه کننده کالا دارای حسن شهرت و اعتبار بوده و توانایی تودیع وثایق لازم را جهت تضمین تحویل کالا نزد شرکت سپرده‌گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه داشته باشد.
  1. درخواست پذیرش کالا در بازار فرعی به همراه مدارک زیر باید توسط مشاور پذیرش به بورس ارائه شده و پس از احراز کامل بودن مدارک در بورس ثبت و به کمیته عرضه جهت تصمیم گیری ارائه گردد:
  1.  پرسشنامه پذیرش و فرم شناسه کالا ،
  2. بیانیه عرضه،
  3. رسید پرداخت حق پذیرش،
  4. مستندات لازم جهت احراز مالکیت عرضه‌کننده کالای مورد معامله؛
  5. اصل یا کپی برابر اصل اسناد زیر در خصوص کالاهای وارداتی :

5-1) جهت کالاهای وارداتی که به صورت نقدی عرضه می‌شوند و در زمان ارائه درخواست پذیرش ترخیص شده یا در شرف ترخیص می‌باشند :

الف) برگ سبز گمرکی

ب ) گواهی بازرسی مبدا یا مقصد حسب درخواست بورس

 ج ) قبض انبار برای کالاهایی که از گمرکات ترخیص و به انبارهای داخلی حمل شده‌اند

5-2) جهت کالاهای وارداتی که به صورت سلف عرضه می‌شوند و در زمان ارائه درخواست پذیرش ترخیص نشده‌اند :

    الف) پروفرمای کالای وارداتی

     ب) گواهی کیفیت صادر شده توسط تولید کننده به همراه تعهدنامه واردکننده مبنی بر تحویل کالا بر اساس گواهی کیفیت ارائه شده

    ج ) تعهدنامه واردکننده مبنی بر ارائه مستندات بند (5-1) این ماده به بورس پس از ترخیص و قبل از تحویل کالا به مشتری

  1.  تائیدیه مراجع ذیصلاح در خصوص کالاهائی که مشمول رعايت ضوابط خاص يا اخذ مجوزهاي قانوني باشد،
  2. ساير اطلاعات مهم به تشخیص متقاضی یا درخواست کمیته عرضه.

تبصره1: بورس موظف است مستندات مربوط به مشخصات ویا استاندارد کالای موضوع این ماده را اخذ و به همراه بیانیۀ عرضه منتشر نماید.

تبصره 2: در صورت تشخیص کمیته عرضه، بورس باید گزارش ارزیابی و یا ارزشیابی کالا را که توسط مراجع ذی‌صلاح تائید شده است از عرضه کننده اخذ و به کمیته عرضه ارائه نماید.

 

  1. برای هر نوبت عرضه کالا در بازار فرعی باید درخواستی مجزا به بورس ارائه و با رعایت ترتیبات این فصل، موافقت کمیته عرضه اخذ شود. عرضه یک کالا در بازار فرعی به هر تعداد دفعه، دلیلی بر امکان تداوم عرضه آن بدون طی ترتیبات اجرایی فصل سوم این دستورالعمل نمی‌باشد.
  2. در صورت موافقت کمیتۀ عرضه با پذیرش کالا در بازار فرعی، بورس موظف است بیانیۀ عرضۀ آن کالا و سایر مستندات مربوطه را به سازمان ارسال نماید. در صورتی که سازمان ظرف 3 روز کاری نظر خود را مبنی بر عدم عرضه به بورس اعلام نکند بورس می‌تواند نسبت به انتشار عمومی بیانیه عرضه اقدام نماید. بورس موظف است حداقل 7 روز کاری قبل از عرضه، بیانیۀ مذکور را جهت اطلاع عموم از طریق سایت رسمی بورس منتشر نماید.

تبصرۀ1 : کليه مدارک و مستندات مربوط به بررسی و موافقت با هر بار پذیرش کالا در بازار فرعی، بايد مستقلاً در سوابق بورس نگهداري شده و حسب در خواست سازمان بلافاصله ارائه گردد.

 تبصرۀ2 :در صورتيکه سازمان تشخيص دهد که در جريان بررسی و موافقت با پذیرش کالا در بازار فرعی يا نحوه و ميزان اطلاعات ارائه شده، مقررات رعايت نشده است، می‌تواند از عرضه کالا در بازار فرعی جلوگيری نمايد .

 

فصل چهارم- تعلیق و لغو پذیرش کالا در بازار فیزیکی

بخش اول: تعلیق پذیرش کالا

 

  1. پذیرش کالای یک عرضه کننده به موجب هر یک از موارد ذیل تعلیق می‌شود:

1-

2-

3-

4-

تبصره: بورس مکلف است در پایان هر ماه نسبت به بررسی موارد فوق اقدام نماید و نتایج را به سازمان و هیئت پذیرش ارائه نماید.

  1. در صورت وقوع هر یک از بندهای مادۀ 30 اين دستورالعمل، بورس می‌تواند پذیرش کالای یک عرضه کننده را برای مدت حداکثر 3 ماه به حال تعلیق درآورد. تعلیق یک کالا برای مدتی بیش از 3 ماه منوط به موافقت هیئت پذیرش خواهد بود. در هر صورت مدت تعلیق موضوع این ماده حداکثر 6 ماه خواهد بود.
  2. در صورت وقوع هر یک از بندهای مادۀ 30 اين دستورالعمل، سازمان نیز می‌تواند دستور تعلیق پذیرش کالای عرضه کننده را به بورس صادر نماید. تشخیص مدت تعلیق با سازمان خواهد بود.
  3. رفع تعلیق پذیرش کالای یک عرضه کننده، منوط به رفع موجبات تعلیق، مطابق نظر سازمان، هیئت پذیرش یا بورس، حسب مورد می‌باشد.

تبصرۀ (1): در صورت تعليق پذيرش مطابق مادۀ 31 این دستورالعمل، چنانچه موجبات تعلیق اعلام شده توسط بورس یا هیئت پذیرش مرتفع گردد، بورس رأساً نسبت به رفع تعلیق اقدام نموده و مراتب را به همراه گزارش رفع دلایل تعلیق به سازمان و هیئت پذیرش اعلام می‌نماید.

تبصرۀ (2): در صورت تعليق پذيرش مطابق مادۀ 32 این دستورالعمل، رفع تعلیق پذیرش توسط سازمان به بورس اعلام خواهدشد.

  1. در صورت تعلیق پذیرش کالای اصلی که کالای مشابه آن نیز پذیرش شده است، مطابق ترتیبات این فصل، مرجع تصمیم گیری حسب مورد باید در خصوص تعلیق یا عدم تعلیق پذیرش کالاهای مشابه کالای اصلی موضوع این ماده نیز تصمیم‌گیری ‌نماید.

 

بخش دوم: لغو پذیرش کالا

 

  1. پذيرش کالای یک عرضه کننده به موجب هر یک از موارد زیر لغو می‌شود:

1- در صورت تداوم تعلیق پذیرش بیش از شش‌ماه و عدم رفع موجبات تعلیق؛

2- در صورت انحلال يا ورشكستگي عرضه کنندة کالا؛

  1. در صورت وقوع هریک از بندهای مادۀ 35 این دستورالعمل، بورس ضمن ارائة گزارش به هیئت پذیرش مراتب را به عرضه کننده اعلام مي‌كند. عرضه کننده موظف است ظرف 30 روز توضيحات خود را به هیئت پذيرش ارائه نماید. در صورتي‌كه هیئت پذيرش تشخيص دهد عرضه کننده قادر به برطرف كردن موارد منجر به لغو پذيرش است، مهلت مشخصي را حسب مورد براي وي در نظر مي‌گيرد. این مدت قابل تمدید نمی‌باشد.
  2. هیئت پذیرش می‌تواند پذیرش کالای یک عرضه کننده را در دوره‌اي كه به عرضه کننده براي رفع موارد لغو مهلت داده مي‌شود، به حالت تعليق درآورد.
  3. در صورت برطرف شدن موجبات لغو پذيرش در مهلت در نظر گرفته‌شده، عرضه کننده کالا موظف است گزارش اقدامات خود و همچنين ساير اطلاعات مورد نياز را به بورس ارائه نماید.
  4. چنانچه در مهلت پيش‌بيني شده موارد لغو پذيرش رفع نگردد، کالای آن عرضه کننده با تصویب هیئت پذیرش لغو پذیرش خواهد شد.
  5. بورس، لغو پذيرش کالا را حداکثر ظرف یک ‌هفته از تاریخ تصویب، طی گزارشی با ذکر دلايل مربوط، به عرضه کننده و سازمان اطلاع مي‌دهد. عرضه کننده کالا می‌تواند مراتب اعتراض خود را حداکثر ظرف مدت 10 روز پس از ابلاغ تصمیم هیئت پذیرش، به دبیرخانۀ سازمان اعلام کند. رأی هیئت مدیرۀ سازمان در ‌خصوص بررسی مجدد موضوع یا تأیید نظر هیئت پذیرش، برای هیئت پذیرش، بورس و عرضه کننده لازم‌الاجراست.
  6. پذیرش مجدد کالایی که پذیرش آن در بورس لغو شده ‌است، پس از گذشت یک سال از تاریخ لغو پذیرش با ارائۀ درخواست و احراز شرایط پذیرش امکان‌پذیر خواهد بود.
  7. در صورت لغو پذیرش کالای اصلی که کالای مشابه آن نیز پذیرش شده است، هیئت پذیرش در خصوص تداوم یا لغو پذیرش و عرضه کالاهای مشابه کالای اصلی موضوع این ماده نیز تصمیم‌گیری می‌‌نماید.

 

 

فصل پنجم- پذیرش اوراق بهادار مبتنی بر کالا در بازار مشتقه

 

بخش اول: فرایند پذیرش در بازار مشتقه

  1. پذیرش اوراق بهادار مبتنی بر کالا ازجمله قرارداد سلف موازی استاندارد، قرارداد آتی و قرارداد اختیار معامله در بازار مشتقه به پیشنهاد بورس به تصویب هیئت پذیرش می‌رسد.

تبصره: پیشنهاد پذیرش اوراق بهادار مبتنی بر کالا می‌تواند از سوی مشاورین پذیرش نیز ارائه گردد. در اینصورت بورس باید درخواست مشاور پذیرش را به همراه گزارش موضوع مادۀ 46 این دستورالعمل از مشاور پذیرش دریافت و در صورت تکمیل بودن به همراه اظهار نظر خود به هیئت پذیرش ارائه نماید.

  1. مشخصات قرارداد برای هریک از اوراق بهادار مبتنی بر کالا، مطابق فرمت‌های مصوب هیئت پذیرش، به تصویب آن هیأت می‌رسد.
  2. دارایی پایه از بین کالاهای پذیرفته‌شده در بورس یا کالاهای دارای بازار نقدی قوی انتخاب شده و باید به تشخیص هیئت پذیرش حداقل حائز شرایط زیر باشد:
  1.  محدودیت قانونی موثر جهت نقل و انتقال دارایی پایه وجود نداشته باشد.
  2. مرجع قیمتی روزانۀ قابل اتکا برای بازار نقدی دارایی پایه وجود داشته باشد.
  3. امکان تحویل فیزیکی دارایی پایه وجود داشته باشد.
  1. جهت پذیرش اوراق بهادار مبتنی بر کالا، گزارش پذیرش اوراق بهادار مبتنی بر کالا شامل موارد زیر توسط بورس به هیئت پذیرش ارائه می‌گردد:
  1.  امیدنامه شامل:

1-1-  نام، مشخصات و استانداردهای دارایی پایه

1-2-  معرفی و شرح ویژگی‌های بازار نقدی دارایی پایه

1-4- آمار تولید، مصرف، واردات و صادرات دارایی پایه

1-5- تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان عمدة داخلی و خارجی

1-3-  قوانین خاص حاکم بر تولید ،مصرف، قیمت گذاری، واردات یا صادرات دارایی پایه

1-4- روند تغییرات قیمت داخلی و بین المللی دارایی پایه طی 3 سال گذشته

1-5- معرفی و مشخصات عرضه کننده اوراق بهادار مبتنی بر کالا حسب مورد

  1.  مشخصات قرارداد
  2. اظهارنظر کارشناسی بورس درخصوص قابلیت پذیرش اوراق بهادار پیشنهادی طبق مفاد این دستورالعمل
  3.  ساير اسناد یا اطلاعات مهم به تشخیص بورس یا درخواست هیئت پذیرش.
  1. هیئت پذيرش حداكثر ظرف 45 روز پس از دریافت گزارش و مستندات مربوط از بورس، نظر كتبي خود را با ذکر دلایل مبني بر تأیید يا رد پذيرش اوراق بهادار مبتنی بر کالا، اعلام مي‌كند.
  2. درصورت تایید پذیرش، بورس موظف است حداکثر ظرف مدت 6 ماه از تاریخ اعلام هیئت پذیرش اقدام به درج اوراق بهادار مبتنی بر کالا در فهرست نرخ‌های رسمی بورس، انتشار امیدنامه ‌و گشایش نماد معاملاتی ورقه بهادار مبتنی بر کالا نماید. در صورت عدم انجام هریک از اقدامات مذکور طی مهلت مقرر، اخذ تاییدیه مجدد از هیئت پذیرش الزامی است.
  3. تغییر در شرایط و مشخصات قراردادِ اوراق بهادار مبتنی بر کالای پذیرفته شده، با پیشنهاد بورس و تصویب هیئت پذیرش امکان پذیر است.

 

بخش دوم: لغو پذیرش در بازار مشتقه

  1. بورس مکلف است در صورت وقوع هریک از موارد زیر، موضوع را در اولین جلسه هیئت پذیرش جهت تصمیم گیری در خصوص لغو یا تداوم پذیرش اوراق بهادار مبتنی بر کالا طرح نماید.
  1. عدم انجام معامله در بازار مشتقه به مدت 2 ماه در تمامی سررسیدهای آن
  2. در صورت از دست دادن هر یک از شرایط پذیرش

 

فصل ششم - سایر موارد

 

بخش اول: کارمزدها

  1. بورس كارمزدهاي زير را دريافت مي‌كند:

1- كارمزد پذيرش کالا، كه به همراه درخواست پذیرش و تكميل مدارك اوليه از متقاضی دريافت مي‌شود.

2- كارمزد درج کالا،كه براساس آمار سالانه عرضه کالا در بورس از عرضه کننده برای هر سال دريافت مي‌شود.

تبصرة (1): متقاضی و عرضه کننده، موظف اند حسب مورد کارمزدهای فوق را بر اساس مصوبۀ هیئت مدیرۀ بورس و حداکثر تا میزان سقف‌های تعیین شده توسط هیئت مدیرۀ سازمان، در مهلت مقرر پرداخت نمایند.

تبصرة (2): در صورت عدم پرداخت کارمزد توسط عرضه‌کننده در مهلت مقرر، این مبلغ از محل مطالبات و یا موجودی عرضه‌کننده نزد شرکت سپرده‌گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه، توسط آن شرکت به بورس قابل پرداخت است.

بخش دوم: سایر مقررات

  1. تمام عرضه‌کنندگان، مادام که کالای آنها در بورس پذیرفته شده است، موظف به رعایت مقررات از جمله مفاد این دستورالعمل می‌باشند.
  2. در صورت نقض هر یک از مفاد این دستورالعمل توسط اشخاص ذیربط، بورس موظف است براساس مقررات انضباطی خود به تخلفات آنها رسیدگی یا حسب مورد موضوع را به مرجع ذیصلاح گزارش نماید.