آشنایی با متانول، مصارف جدید و بررسی روند قیمتی آن

سه شنبه 7 بهمن 1393   سرویس

شناخت و بکار گیری هر چه بیشتر توانایی های هر کشور شرط لازم برای توسعه اقتصادی آن تلقی می شود ، در کشور ایران که حدود 9 درصد از ذخایر نفت و 18 درصد ذخایر گاز جهان را طبق آمار بریتیش پترولیوم در سال 2012 در اختیار دارد صنایع وابسته به نفت و گاز از جمله صنعت پتروشیمی از مزیت های بالقوه کشور به شمار می آیند، برای نمونه در سال 1383 از 38460 میلیون دلار صادرات غیر نفتی کشور 7451 میلیون دلار متعلق به صادرات محصولات پتروشیمی بوده است ، در همان سال در بین محصولات پتروشیمی صادرات متانول با 952 هزار تن رتبه اول از نظر حجم و رتبه دوم از نظر ارزش ( 255 میلیون دلار ) را دارا بوده است . در واقع متانول به عنوان یکی از محصولات بالا دستی صنعت پتروشیمی و از منابع تجدید شدنی سوخت محسوب می شود که می تواند جایگزین مشتقات نفت خام گردد و در تولید فرآورده هایی از قبیل ضد یخ ، حلال و سوخت استفاده شود . طبق گزارش منتشر شده توسط گمرک جمهوری اسلامی ایران ، صادرات متانول در سال 1390 با ارزشی برابر با 1364 میلیون دلار در رتبه 3 صادرات کل کشور قرار گرفته است و در سال 1391 در رتبه نخست. طبق گزارش هیات مدیره شرکت سرمایه گذاری نفت و گاز و پتروشیمی تامین ، ظرفیت تولید متانول در جهان 86 میلیون تن و ظرفیت تولید این محصول در ایران معادل 5.04 میلیون تن معادل 5.87 درصد ظرفیت تولید کل جهان بوده است. شرکت پتروشیمی زاگرس با ظرفیت تولید 3.3 میلیون تن متانول معادل 3.83 درصد کل ظرفیت تولید متانول جهان ، بزرگترین تولید کننده این محصول در ایران است و شرکت های پتروشیمی فن آوران با ظرفیت تولید یک میلیون تن ، پتروشیمی خارک با ظرفیت تولیدی 660 هزار تن و پتروشیمی شیراز با ظرفیت تولیدی 84 هزار تن در رده های بعدی از لحاظ ظرفیت تولید متانول قرار می گیرند .

در سال های آینده استفاده از متانول در کاربردهای سوختی از یک سو و استفاده از آن جهت تولید پلاستیک از سویی دیگر با افزایش قابل توجهی رو به رو خواهد شد بگونه ای که برآورده شده است تا سال 2022 تقاضای متانول از سطح 60 میلیون تنی فعلی به 173 میلیون تن خواهد رسید که بیش از 70 درصد تقاضای آن مربوط به کاربردهای سوختی و تولیدی پلاستیک خواهد بود ، گفتنی است در سال های اخیر عمده استفاده از متانول در تولید DME ، MTBE و به صورت افزودنی مستقیم در بنزین بوده است که ماده MTBE به عنوان ماده افزودنی به بنزین موجب افزایش عدم آرام سوزی ( اکتان ) بنزین می گردد ، از DME نیز به عنوان جایگزین پروپان در ترکیب LPG استفاده می گردد . کاربرد نوظهوری نیز برای DME ایجاد شده که آن سوخت جایگزین در بازار حمل و نقل دیزلی خصوصا در بازار حمل و نقل دیزلی چین است. یکی دیگر از کاربردهای متانول این است که به عنوان خوراک طی فرآیندی کم هزینه تبدیل به الفین یا پروپیلن می شود و پیش بینی می شود در نهایت تولید کنندگان متانول بازار تجاری متانول را تنها به صورت یک بازار جایگزین برای بازار الفین نگاه خواهند کرد. البته در تحلیل های مرتبط با متانول باید به قدرت کشور چین در این محصول توجه داشت برای نمونه نقش چین در تقاضای متانول در سال 2012 حدود 50 درصد بوده است نکته دیگری که قابل تامل می باشد این است که 84 درصد از خوراک مجتمع های تواید متانول در سال های اخیر گاز طبیعی و تنها 12 درصد آن بر مبنای ذغال سنگ بوده است ، اما با توجه به آنکه حدود 98 درصد از واحد های بر مبنای ذغال سنگ در چین قرار دارند پیش بینی می شود که روند تولید متانول از ذغال سنگ در سال های آتی با شدت بیشتر پیش رود ، بنابراین بررسی روند قیمتی ذغال سنگ می تواند در زمینه برآورد قیمت متانول مفید باشد . لازم به ذکر است آسیای شمال شرقی، اروپا و آمریکا بزرگترین وارد کنندگان متانول در سال 2012 بودند که واردات آنها مجموعا 80 درصد از کل واردات جهان را تشکیل می دهد، خاورمیانه و شمال آفریقا هچنان بزرگترین صادرکنندگان متانول باقی خواهند ماند و سهم آنها از کل صادرات جهان به 70 درصد می رسد (سید محمد هادی رضوی، 1392).

 

در دو سال اخیر قیمت جهانی متانول افزایش بی سابقه ای را تجربه کرده است بطوریکه در ابتدای سال 2013 قیمت جهانی متانول در اروپا و آسیا به ترتیب 370 دلار و 435 دلار برای هر تن بوده است ، اما با افول بی سابقه نفت که از جولای 2014 شروع شد و توسط بسیاری از موسسات معتبر بین المللی نیز پیش بینی نشده بود قیمت محصولات وابسته به نفت نیز با کاهش رو به رو شده است که در ادامه روند قیمتی متانول را مدت اخیر می توانید مشاهده کنید که قیمت های مربوطه از مجملات ICIS  و PLATS استخراج شده است، همانطور که مشخص است همبستگی قابل توجهی در روند قیمتی متانول  چین و جنوب شرقی آسیا با نفت خام برنت و وست تگزاس وجود دارد که از روی شکل زیر بوضوح قابل مشاهده است:

 

 

 

با توجه به افت قیمت نفت، قیمت متانول نیز با کاهش روبرو شده است البته تنها عامل بر تغییرات قیمت متانول را نمی توان نفت دانست، اورهال شرکت های بزرگ تولید کننده متانول در سطح جهان و کاهش تولید برخی شرکت های تاثیرگذار در سطح جهان به واسطه کاهش و یا قطعی مواد اولیه از دیگر عوامل اثرگذار بر قیمت متانول هستند. گفته می شود برخی شرکت های متانولی از جمله پتروشیمی زاگرس جهت کنترل قیمت ها و جلوگیری از کاهش بیشتر قیمت متانول، عرضه های خود را کاهش داده اند، بنابراین پیش بینی می شود نرخ 300 دلار برای سراسر سال آینده متانول رقمی منطقی باشد البته با فرض اینکه قیمت نفت از قیمت های کنونی پایین تر نیاید و محدوده 40 دلار کف قیمتی نفت محسوب شود. در مجموع و با توجه به بررسی که در زمینه قیمت متانول و ارتباطی که با قیمت نفت دارد، صورت گرفت پیش بینی می شود نرخ متانول برای سال آینده و با فرض قیمت های فعلی نفت در محدوده 270 تا 360 دلار دارای یک کف و سقف قیمتی باشد.

سه شنبه 7 بهمن 1393
-پايگاه اطلاع رساني بازار سرمايه -سنا



نظرات

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در وب منتشر خواهد شد
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد
  • پیام هایی که به غیر از زبان پارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد